තෙල් මිල ඩොලර් 200 ට ළඟා විය හැකි බවට අනතුරු ඇඟවීමක්....

මාර්තු 18 වන දින ඉරානයේ දකුණු පාර්ස් ගෑස් ක්ෂේත්‍රයට ඊශ්‍රායලය විසින් එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් පසු, ඉරානය විසින් සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සහ කටාර්හි බලශක්ති යටිතල පහසුකම්වලට පහර දී තිබේ.

මේ තත්ත්වය යටතේ මේ වන විට මැදපෙරදිග තෙල් අපනයනය සහ නිෂ්පාදනය කඩා වැටී ඇති අතර, ගෝලීය සැපයුමෙන් දිනකට බැරල් මිලියන 7-10 කට වඩා ඉවත් කර දැඩි භෞතික හිඟයක් ඇති කර තිබේ.

සැපයුම සීමා වීම සහ සීමිත ගබඩා කිරීම හේතුවෙන් තෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 150–200+ දක්වා ඉහළ යා හැකි බවත්, බාධා දිගටම පැවතුනහොත් මිලෙහි දැඩි ඉහළ යාමක් සිදුවනු ඇති බවත්  විශ්ලේෂකයින් අනතුරු අඟවමින් සිටිති.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා තෙල් ප්‍රවාහනය තිරසාර කාලයක් සඳහා ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් බාධා ඇති වුවහොත්, තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 200 ට ළඟා විය හැකි බව මේ වන විට බොහෝ දෙනාගේ පිළිගැනීම වී තිබේ. 

පෙබරවාරි 28 වන දින එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ප්‍රථම වරට ඉරානයට පහර දීමෙන් ටික කලකට පසු, යුද්ධය තෙල් මිල බැරලයක මිල ඩොලර් 100 ඉක්මවිය හැකි බවට විශ්ලේෂකයින් අනතුරු ඇඟවීය.

ගැටුමට සති තුනකටත් අඩු කාලයක්  ගෙවී ඇති මේ වන විට තෙල් මිල ඩොලර් 150 හෝ ඩොලර් 200 ඉක්මවීමේ හැකියාව පවතින බව වෙළඳපල නිරීක්ෂකයින් මත පළකර කරයි.

ඕමානය සහ ඩුබායි වැනි මැද පෙරදිග බොරතෙල් දැනටමත් ඩොලර් 150 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇත. ඒ අනුව බ්‍රෙන්ට් සහ බටහිර ටෙක්සාස් අතරමැදියන් නොමැතිව වුවද තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 200 ක් දැනටමත් පෙනෙන්නට තිබෙන  බව තෙල් වෙළඳපොළ විශ්ලේෂණ සැපයුම්කරුවකු වන වැන්ඩා ඉන්සයිට්ස් හි නිර්මාතෘ වන්දනා හරී ,'අල් ජසීරා' රූපවාහිනී ට පවසා තිබේ.

"මෙතැන් සිට බොරතෙල් මිල කොපමණ ප්‍රමාණයක් ඉහළ යනවා ද යන්න හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය කොපමණ කාලයක් වසා තිබේද යන්න මත සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතී," යනුවෙන් වන්දනා හරි වැඩිදුරටත් පැවසීය.

ආරක්ෂිත ගමන් මාර්ගයක් සඳහා ඉරානය සමඟ ගනුදෙනු කිරීමට රටවල් පොරකමින් සිටියදී, සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා නාවික රථ පෙළක් සඳහා ජාත්‍යන්තර සහයෝගය ලබා ගැනීමට එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් අපොහොසත් වී ඇත. මෑත දිනවල නැව් අතලොස්සක් පමණක්, බොහෝ දුරට ඉන්දියානු, පකිස්ථාන, තුර්කි සහ චීන ධජය සහිත යාත්‍රා  වලට පමණක් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කිරීමට අවසර දී ඇත.

සිංගප්පූරුව පදනම් කරගත් OCBC සමූහ පර්යේෂණ ඇස්තමේන්තු කරන්නේ සංචිත සැලකිල්ලට ගත් විට පවා ගෝලීය වෙළඳපොළ දිනකට බැරල් මිලියන 10 ක පමණ හිඟයකට මුහුණ දෙන බවයි.

වුඩ් මැකෙන්සි විශ්ලේෂකයින් පසුගිය සතියේ පැවසුවේ බ්‍රෙන්ට් ඉක්මනින් ඩොලර් 150 දක්වා ළඟා විය හැකි බවත් 2026 දී ඩොලර් 200 ක් වීමේ හැකියාව පවතින බවත්ය.

ඉරානය, තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 200 ක් විය හැකි බවට අපේක්ෂාවක් ද ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, පසුගිය සතියේ හමුදා ප්‍රකාශකයෙකු හරහා ලෝකය එවැනි වැඩිවීමකට "සූදානම් විය යුතු" බවට අනතුරු ඇඟවීය.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල ඇස්තමේන්තු කරන්නේ, වසරක් පුරාවට තෙල් මිලෙහි සෑම සියයට 10ක වැඩිවීමක්ම ගෝලීය උද්ධමනයේ සියයට 0.4ක වැඩිවීමකට සහ ආර්ථික වර්ධනයේ සියයට 0.15ක අඩුවීමකට අනුරූප වන බවයි.

2008 ගෝලීය මූල්‍ය අර්බුදයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයකට ඩොලර් 147.50 ක් වූ අතර එය මෙතෙක් වාර්තා වූ ඉහළම මිල විය

ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ බලශක්ති විශේෂඥයෙකු වන අඩි ඉම්සිරොවික් 'අල් ජසීරා' රූපවාහිනීයට පැවසුවේ තෙල් බැරලයකට ඩොලර් 200 ක මිලක්, ලෝක ආර්ථිකයට ප්‍රධාන බාධකයක් වනු ඇති බවයි. මිල ගණන් එවැනි මට්ටම් කරා ළඟා වීමේ අපේක්ෂාව පරිපූර්ණයෙන්ම බැහැර කළ නොහැකි බව ඔහු විස්තර කළේය.

"එය උද්ධමනය, වර්ධනය, රැකියා නියුක්තිය කෙරෙහි බලපාන අතර සමහර අවස්ථාවල ඉන්ධන පමණක් නොව පොහොර, ප්ලාස්ටික් වැනි ද්‍රව්‍ය හිඟයක් ඇති කරයි," යනුවෙන් ද ඔහු පැවසීය.

අමිල නාඔටුන්න ✍️