විශ්‍රාම වයස දීර්ඝ කිරීම හා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය!
22 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ගැන අද රටේ ඇති වී තිබෙන විවාදය දෙස බලන විට, ඇතැම් පිරිස් එය ඉතා සරල ප්‍රශ්නයක් බවට පත්කර තිබේ.
“විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස 65 සිට 67 කළාම මොකද වෙන්නේ?”
“වයස වැඩි කිරීම ලෝකයේ වෙනත් රටවලත් කරනවා.”
“ඇමරිකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන්ට ජීවිතාන්තය දක්වා ධුරයේ සිටිය හැකියි.”
“එංගලන්තයේත් විශ්‍රාම වයස වැඩි කරලා තියෙනවා.”
මේ සියල්ල සාකච්ඡා කළ හැකි කරුණුය.
නමුත් මේවා මෙම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ සැබෑ ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රශ්නයට මේවා පිළිතුරු නොවේ.
මූලික ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙයයි.
අද ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරයෙකු පත්වන අවස්ථාවේ පැවති විශ්‍රාම සීමාව, පසුව ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් මගින් ඉහළ දමා, ඔහුට හෝ ඇයට අමතර ධුර කාලයක් ලබාදිය හැකිද?
එය කළ හැකි නම්, එය හුදෙක් “විශ්‍රාම වයස වැඩි කිරීමක්” පමණක් නොවේ.
එය දැනටමත් ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ගේ ධුර ආරක්ෂාව සහ ධුර කාලය වෙනස් කිරීමක් බවට පත්වේ.
පළමුව පැහැදිලි කරගත යුතු වැදගත් කරුණ.....
විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකින් වෙනස් කිරීම තනිව ගත් කල නීති විරෝධී දෙයක් නොවේ.
වර්තමාන ආණ්ඩුව යෝජනා කරන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස අවුරුදු 65 සිට 67 දක්වාත්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස අවුරුදු 63 සිට 65 දක්වාත් ඉහළ දැමීමටය.
එවැනි වයස් සීමාවක් ව්‍යවස්ථාවේම තිබෙන බැවින් එය වෙනස් කිරීමට ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් අවශ්‍ය වීම සාමාන්‍ය දෙයකි.
ඒ නිසා, “විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස වැඩි කළ පමණින් එය නීති විරෝධීයි” කියා කීම නිවැරදි නොවේ.
එහෙත් සැබෑ ගැටලුව ආරම්භ වන්නේ මේ නව විශ්‍රාම වයස බලපාන්නේ කාටද? යන ප්‍රශ්නයෙන්ය.
මේ නව විශ්‍රාම වයස බලපාන්නේ කාටද?.....
මේ නව විශ්‍රාම වයස බලපාන්නේ අනාගතයේ පත්වන විනිසුරුවන්ට පමණක්ද? නැත්නම් මේ වන විටත් ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ටත් එක්ක ද?
මුළු ව්‍යවස්ථාමය අර්බුදය සැඟවී තිබෙන්නේ මෙතැනය. යම් විනිසුරුවරයෙකු 65 වන වියේදී විශ්‍රාම යාමට නීතියෙන් නියමිතව සිටින අවස්ථාවක, ඔහු පත්වීමෙන් පසුව නීතිය වෙනස් කර,
“දැන් ඔබට තවත් අවුරුදු දෙකක් ධුරයේ සිටිය හැකිය” කියා පැවසුවහොත්, එය අනාගතයට පමණක් බලපාන නීතියක් නොවේ. එය දැනටමත් ධුරයේ සිටින පුද්ගලයෙකුගේ ධුර කාලයට බලපාන නීතියකි.
මෙන්න මේ වෙනස තේරුම් නොගෙන “අවුරුදු දෙකක් වැඩි කළා විතරයි” කියා මෙම ප්‍රශ්නය බැහැර කිරීම බරපතළ වරදකි.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයම මීට පෙර මේ ගැන කියා ඇත්තේ කුමක් ද?.....
මෙය හුදෙක් දේශපාලන පක්ෂයක හෝ නීතිඥ සංගමයක මතයක් නොවේ.
2022 වසරේ In Re Inland Revenue (Amendment) Bill — S.C. S.D. Nos. 64–71/2022 නඩුවේ තීරණයේදී, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉතා වැදගත් මූලධර්මයක් ප්‍රකාශ කර තිබේ.
එහිදී සඳහන් වූයේ, දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ට සෘජුව හෝ වක්‍රව බලපාන ආකාරයෙන් විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස හෝ ධුර කාලය වෙනස් කරන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක්, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බලපාන බවත්, Article 3 උල්ලංඝනය වන බැවින් ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍ය වන බවත් ය.
එම මූලධර්මය, පසුව තවත් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවකදී ද උපුටා දක්වා තිබේ. 2022 In Re Inland Revenue (Amendment) Bill, S.C. (S.D.) Nos. 64/2022–71/2022 තීන්දුවේ මූලධර්මය පසුව උපුටා දක්වා ඇති තීන්දුව වන්නේ;
Justice A.H.M. Upaly Abeyrathne v. A. Jagath D. Dias & Others — SC/FR/282/2018 යන නඩු තීන්දුවයි.
මෙම නඩුවේ තීන්දුව ලබාදී ඇත්තේ 2026 ජනවාරි 14 දිනයි. විනිසුරු මඩුල්ල වූයේ S. Thurairaja PC J., A.L. Shiran Gooneratne J. සහ Mahinda Samayawardhena J. (dissenting) යන තිදෙනා විසිනි. (Supreme Court)
මෙහි 104 වන ඡේදයේ දී 2022 Inland Revenue නඩුවේ මූලධර්මය සෘජුවම උපුටා දක්වා තිබේ.
“Any Constitutional amendment to the retirement age or the period of office impacting on incumbent judges, whether directly or indirectly, will impinge on the independence of the judiciary and [be] violative of Article 3 which requires a Referendum.”
එය SC/FR/282/2018 තීන්දුවේ 40 වන පිටුවේ, 104 වන ඡේදයේ දැක්වේ.
(Supreme Court +1)
තවත් වැදගත් කරුණක්....
එම 2026 තීන්දුවේ 103 වන ඡේදයේ තවත් පැරණි නඩුවක් වන In Re Industrial Disputes (Special Provisions) Bill — S.C. (S.D.) No. 30/2022 යන්නද සඳහන් කර තිබේ. එහිදී Article 3 හි “Sovereignty” යන්නට ස්වාධීන අධිකරණයකට ඇති අයිතියද ඇතුළත් වන බව ප්‍රකාශ කර ඇති බව 2026 තීන්දුවේ සඳහන් කරයි.
ඒ නිසා අද අපි අසන්නේ අලුත් ප්‍රශ්නයක් නොවේ. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මීට පෙර ප්‍රකාශ කළ මූලධර්මයක්, 22 වැනි සංශෝධනයට අදාළ වන්නේද? යන්නයි.
Article 3 වැදගත් වන්නේ ඇයි?....
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ Article 3 මගින් ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ මූලික මූලධර්මය පිළිගෙන තිබේ.
එම ජනතා ස්වෛරීභාවයේ එක් වැදගත් අංගයක් වන්නේ අධිකරණ බලයයි.
ඒ නිසා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බරපතළ බලපෑමක් ඇති කරන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් Article 3 සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය.
එවිට Article 83 යටතේ ජනමත විචාරණයක අවශ්‍යතාවය මතුවිය හැකිය.
ඒ නිසා මෙහි ප්‍රශ්නය, “වයස 67ද, 65ද?”
යන්න නොවේ.
ප්‍රශ්නය, “ජනතාවගේ අධිකරණ බලය ක්‍රියාත්මක කරන අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරන ධුර ආරක්ෂාව දේශපාලන බහුතරයකින් පසුව වෙනස් කළ හැකිද?” යන්නයි.
“අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට කොහොමද හානි වෙන්නේ?” කියා අසන අයට...
මේක ඉතා සරලව තේරුම් ගනිමු.
විනිසුරුවරයෙකුට ස්වාධීනව තීන්දු දීමට හැකි වීමට නම් ඔහුට හෝ ඇයට ධුර ආරක්ෂාවක් තිබිය යුතුය.
විනිසුරුවරයෙකුට තම ධුරය පිළිබඳ අනාරක්ෂිත බවක් ඇති වුවහොත්, එය අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට බලපාන පරිසරයක් නිර්මාණය කළ හැකිය.
ඒ නිසා අධිකරණ ස්වාධීනත්වය යනු, “විනිසුරුවරුන් හොඳ මිනිසුන්ද?”
යන ප්‍රශ්නය පමණක් නොවේ.
එය, “විනිසුරුවරයෙකුට දේශපාලන බලපෑමකින් තොරව තම ධුරය පිළිබඳ ආරක්ෂාවක් සහිතව තීන්දුවක් දිය හැකිද?” යන ප්‍රශ්නයයි.
තවත් අතිශය සංවේදී ප්‍රශ්නයක් තිබේ....
යම් නීතියක් මගින් දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ගේ සේවා කාලයම දීර්ඝ වන්නේ නම්, එම සංශෝධනයේ ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය තීරණය කිරීමට සිදුවන්නේ කවුරුන්ද?ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි.
එවිට තවත් ප්‍රශ්නයක් මතුවේ. එම තීරණයෙන් දැනට සිටින විනිසුරුවන්ගේම ධුර කාලයට ප්‍රතිලාභයක් ලැබිය හැකි නම්, ආයතනික අපක්ෂපාතීත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මතු නොවේද?
නීතියේ ඇති, කිසිවෙකු තමාගේම නඩුවේ විනිසුරුවරයෙකු නොවේ ( nemo judex in causa sua) යන මූලධර්මය මෙවැනි තත්ත්වයන් ගැන සිතීමට අපට බල කරයි.
මෙය කිසිදු විනිසුරුවරයෙකු පුද්ගලිකව පක්ෂපාතී යැයි චෝදනා කිරීමක් නොවේ.
එය පද්ධතිය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.
අධිකරණය ස්වාධීන වීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. අධිකරණය ස්වාධීන බව මහජනතාවට පෙනෙන්නටද අවශ්‍යය.
ආණ්ඩුවේ තර්කයද අසා බැලිය යුතුය...
සාධාරණ විවේචනයක් නම් තමන්ට අකමැති තර්කය පවා සඳහන් කළ යුතුය.
ආණ්ඩුව සහ නීතිපති පාර්ශ්වය පෙන්වා දී ඇත්තේ මෙම සංශෝධනය අධිකරණයේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමට, අත්දැකීම් සහිත විනිසුරුවන් රඳවා ගැනීමට සහ නඩු ප්‍රමාදය අඩු කිරීමට අදාළ ප්‍රතිසංස්කරණයක කොටසක් බවයි.
නීතිපති පාර්ශ්වය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී තර්ක කර ඇත්තේ යෝජිත සංශෝධනය Article 83 යටතේ ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍ය කරන, මුල් බැසගත් විධිවිධාන (entrenched provisions) වෙනස් නොකරන බවත්, Article 3 සහ 4 උල්ලංඝනය වන ආකාරය පෙත්සම්කරුවන් නීත්‍යානුකූලව පෙන්වා දී නොමැති බවත්ය.
මෙය ආණ්ඩුවට ඉදිරිපත් කළ හැකි සාධාරණ නීතිමය තර්කයකි. නමුත් එය අවසාන පිළිතුර නොවේ. මන්ද, 2022 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ මූලධර්මය ඉදිරියේ ඇති මූලික ප්‍රශ්නය තවමත් ඉතිරි වී ඇති බැවිනි.
“වෙනත් රටවලත් විශ්‍රාම වයස වැඩි කරලා තියෙනවා” කියන තර්කය ප්‍රමාණවත්ද?..
වෙනත් රටක විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස 70, 75 හෝ ඊට වැඩි වීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙනස් වන්නේ නැත.
ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ Article 3, Article 4, Article 83 සහ Article 107 වැනි ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිපාදන තමන්ගේම සන්දර්භයක් තුළ විග්‍රහ කළ යුතුය.
එංගලන්තයේ ක්‍රමය එංගලන්තයටය.
ඇමරිකාවේ ක්‍රමය ඇමරිකාවටය.
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුර සෙවිය යුත්තේ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුළින්ය.
එසේ නම් “විශ්‍රාම වයස වැඩි කිරීම” සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදිද?...
විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස වෙනස් කිරීම කිසිසේත් කළ නොහැකි දෙයක් නොවේ.
නීතිමය ක්‍රමවේදය අනුගමනය කරමින්, ව්‍යවස්ථාවේ අවශ්‍ය බහුතරය සහ අවශ්‍ය නම් ජනමත විචාරණය ලබාගෙන එය කළ හැකිය.
නමුත්, දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන් එම ධූරයට පත්වන අවස්ථාවේ නොතිබූ අමතර ධුර කාලයක් ලබාදීම වෙනම ප්‍රශ්නයකි. සම්පූර්ණ විවාදයේ හදවත මෙයයි.
අනාගත විනිසුරුවරයා සහ දැනට සිටින විනිසුරුවරයා එක සමාන නොවේ..
මෙය තවත් සරල උදාහරණයකින් බලමු.
අද නීතිය කියන්නේ:
“විනිසුරුවරයෙකු 65 වන වියේදී විශ්‍රාම යා යුතුය.”
යම් පුද්ගලයෙකු ඒ නීතිය දැනගෙන විනිසුරුවරයෙකු බවට පත්වෙයි. පසුව නීතිය වෙනස් කර, “දැන් විශ්‍රාම වයස 67යි.”
කියයි.
එය ඊළඟට පත්වන විනිසුරුවරුන්ට අදාළ කිරීම එක් දෙයකි. නමුත්, “දැනටමත් පත්ව සිටින ඔබටත් තවත් අවුරුදු දෙකක්”
කියා පැවසීම තවත් දෙයකි. එහිදී නව නීතිය අනාගත පත්වීම් පමණක් පාලනය කරන්නේ නැත. දැනට පවතින ධුර කාලයටද බලපායි.
2022 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ මූලධර්මයේ ඇති “incumbent judges” සහ “directly or indirectly” යන අදහස් මෙතරම් වැදගත් වන්නේ ඒ නිසාය.
67 වැනි වියේ ප්‍රශ්නයට වඩා විශාල ප්‍රශ්නයක් තිබේ...
අද විනිසුරුවරයෙකුගේ විශ්‍රාම වයස 67 කළා. හෙට තවත් ආණ්ඩුවක් බලයට ඇවිත්
“විනිසුරුවන්ට තවත් අවුරුදු දෙකක් වැඩි කරමු.” යැයි කිව හැකිය.
ඊළඟ ආණ්ඩුව ඇවිත් “තවත් අවුරුදු තුනක්.” දීර්ඝ කළ යුතු යැයි කිව හැකිය.
එසේ දේශපාලන බලය අනුව විනිසුරුවන්ගේ ධුර කාලය වෙනස් කිරීමට පටන් ගත්තොත් කුමක් සිදුවේද?
එවිට අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ මූලික ආරක්ෂක පවුර දුර්වල විය හැකිය.
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යනු අද සිටින විනිසුරුවන් කිහිපදෙනෙකුගේ වරප්‍රසාදයක් පමණක් නොවේ. එය රටේ සෑම පුරවැසියෙකුගේම ආරක්ෂාවකි.
අද විනිසුරුවරයෙකු වෙනුවෙන් නොවේ,හෙට ඔබ වෙනුවෙනි...
අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ගැන කතා කරන විට සමහරු අසන්නේ, “විනිසුරුවන්ට අවුරුදු දෙකක් වැඩි කළාම අපට මොකද?”
කියාය.
ඒ ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ඉතා සරලය.
ඔබට ආණ්ඩුව සමඟ නඩුවක් තිබිය හැකිය.
ඔබේ ඉඩමක් සම්බන්ධ නඩුවක් තිබිය හැකිය.
ඔබේ ව්‍යාපාරයක් සම්බන්ධ නඩුවක් තිබිය හැකිය.
ඔබට රාජ්‍ය ආයතනයක් සමඟ ගැටලුවක් තිබිය හැකිය.
ඔබට අසාධාරණයක් සිදුවී අධිකරණය වෙත යාමට සිදුවිය හැකිය.
එවිට ඔබට අවශ්‍ය වන්නේ දේශපාලන බලයෙන් ස්වාධීන අධිකරණයකි.
ඒ නිසා අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීම යනු විනිසුරුවන් ආරක්ෂා කිරීමක් පමණක් නොවේ. එය ජනතාව ආරක්ෂා කිරීමකි.
ආණ්ඩුවෙන් අසන්නට සිදුවන ප්‍රශ්න කිහිපයක්....
පළමුව,
මෙම නව විශ්‍රාම වයස දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ට අදාළ වන්නේද?
දෙවනුව,
අදාළ වන්නේ නම්, එය පැහැදිලිව ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් කර තිබේද?
තුන්වනුව,
දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ගේ ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීම 2022 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ මූලධර්මයට පටහැනි නොවේද?
සිව්වනුව,
එය Article 3 යටතේ ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවයට බලපාන්නේ නැද්ද?
පස්වනුව,
එවැනි බලපෑමක් තිබේ නම් Article 83 යටතේ ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍ය නොවන්නේ ඇයි?
හයවනුව,
දැනට සිටින විනිසුරුවන්ටම ප්‍රතිලාභ ලැබිය හැකි සංශෝධනයක් සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයේ ආයතනික අපක්ෂපාතීත්වය පිළිබඳ මතුවන ප්‍රශ්නයට පිළිතුර කුමක්ද?
මේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දීම වෙනුවට, “අපේ අරමුණ අධිකරණයේ කාර්යක්ෂමතාවයි”
කියා පමණක් පැවසීම ප්‍රමාණවත් නොවේ.
නඩු ප්‍රමාදය විසඳිමට ගෙවිය යුතු මිල කුමක්ද?....
රටේ නඩු ප්‍රමාදය විශාල ප්‍රශ්නයකි.
විනිසුරුවන්ගේ හිඟයක් තිබේ නම් එය විසඳිය යුතුය.
අධිකරණ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කළ යුතුය.
නව විනිසුරුවන් පත් කළ යුතුය.
තාක්ෂණය භාවිත කළ යුතුය.
නඩු කළමනාකරණය දියුණු කළ යුතුය.
අධිකරණ යටිතල පහසුකම් වැඩි කළ යුතුය.
නීතිමය ක්‍රියාපටිපාටි සරල කළ යුතුය.
මේ සියල්ල කළ යුතුය.
නමුත්, “නඩු ප්‍රමාදයි, ඒ නිසා දැනට සිටින විනිසුරුවන්ගේ ධුර කාලය දිගු කරමු”
යන තර්කය පමණක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අධිකරණ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ඇති මූලික ප්‍රශ්නය අවසන් වන්නේ නැත.
පෙත්සම් 67 ක් ගොනු වීමත් නොසලකා හැරිය යුතු දෙයක් ද?..
යෝජිත 22 වැනි සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේ පෙත්සම් 67ක් විභාගයට ගනු ලැබීය.
සම්පූර්ණ විනිසුරු මඩුල්ලක් පත් කරන ලෙස කළ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කර, පස් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විනිසුරු මඩුල්ලක් ඉදිරියේ විභාගය සිදු විය.
විනිසුරු මඩුල්ල සැප්තැම්බර් 2 වනදා විභාගය අවසන් කර, තීරණය කථානායකවරයා වෙත රහසිගතව යොමු කරන බව දැනුම් දුන්නේය.
එයින් එක දෙයක් පැහැදිලිය. එනම්,
මෙය සාමාන්‍ය පරිපාලන සංශෝධනයක් ලෙස බැහැර කළ හැකි තරම් සරල කරුණක් නොවේය යන්නය.
අවසාන තීරණය කුමක් වුවත්, අපට මතක තබාගත යුතු දෙයක් තිබේ...
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තවමත් මෙම ප්‍රශ්නය පිළිබඳ අවසාන ව්‍යවස්ථාමය තීරණය රටට ප්‍රකාශ කර නැති අවස්ථාවක, “මෙය අනිවාර්යයෙන්ම නීති විරෝධීයි”
කියා අවසාන තීන්දුවක් ලෙස පැවසීමද නිවැරදි නොවේ.
එසේම, “වයස අවුරුදු දෙකක් වැඩි කිරීමක් විතරයි; කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැහැ” කියා ප්‍රශ්නය සරල කිරීමද නිවැරදි නොවේ.
නිවැරදි ස්ථාවරය වන්නේ, විශ්‍රාම වයස වෙනස් කිරීමම නීති විරෝධී නොවේ. නමුත් එම වෙනස දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවන්ගේ ධුර කාලයට බලපාන්නේ නම්, එය අධිකරණ ස්වාධීනත්වය, Article 3 සහ ජනමත විචාරණ අවශ්‍යතාවය සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රශ්නයක් බවයි.
මේ විවාදයේදී අපි ඇසිය යුතු ප්‍රශ්නය....
මේ විවාදයේ දී අපි ඇසිය යුතු ප්‍රශ්නය වන්නේ “විනිසුරුවන්ට විශ්‍රාම වයස අවුරුදු දෙකක් වැඩි කළාම මොකද?” කියා නොවේ.
අපි ඇසිය යුතු ප්‍රශ්නය වන්නේ,
“දැනටමත් ධුරයේ සිටින විනිසුරුවෙකුගේ ධුර කාලය, ඔහු පත්වන අවස්ථාවේ පැවති නීතියට වඩා, පසුව දේශපාලන බහුතරයකින් දීර්ඝ කළ හැකිද?” යන්නයි.
එය කළ හැකි නම්, එහි සීමාව කොතැනද?
එය කළ නොහැකි නම්, 22 වැනි සංශෝධනය දැනට සිටින විනිසුරුවන්ට අදාළ නොවන බව පැහැදිලිව සහතික කරන්නේ කෙසේද?
සැබෑ ව්‍යවස්ථාමය විවාදය තිබෙන්නේ මෙන්න මෙතැනය.
අවබෝධ කර ගත යුතු දේ...
අධිකරණය යනු ආණ්ඩුවේ දේපළක් නොවේ.
අධිකරණය යනු විපක්ෂයේ දේපළක්ද නොවේ.
විනිසුරුවන් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක දේපළක් නොවිය යුතුය.
අධිකරණය ජනතාවගේය.
ඒ නිසා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීම යනු කිසියම් විනිසුරුවරයෙකුගේ පෞද්ගලික වාසියක් ආරක්ෂා කිරීමක් නොවේ. එය, හෙට ඔබ අධිකරණය ඉදිරියේ සිටින විට ඔබට ලැබිය යුතු සාධාරණත්වය ආරක්ෂා කිරීමකි.
අද බලයේ සිටින ආණ්ඩුවට හිතකර විනිසුරුවරයෙකුට ධුර කාලය දීර්ඝ කළ හැකි නම්, හෙට බලයට එන වෙනත් ආණ්ඩුවකට තමන්ට හිතකර විනිසුරුවරුන් වෙනුවෙන් එම ක්‍රමය භාවිත කළ හැකිද?
අපි බිය විය යුතු ප්‍රශ්නය එයයි .
අධිකරණ ස්වාධීනත්වය විනාශ වන්නේ එක දවසකින් නොවේ.
එය සිදුවන්නේ, “මේකෙන් මොකද වෙන්නේ?”
“අවුරුදු දෙකක් විතරයිනේ.”
“වෙනත් රටවලත් තියෙනවානේ.”
“ආණ්ඩුවට හොඳ අරමුණක් තියෙනවානේ.” වැනි කුඩා සාධාරණීකරණ එකින් එක එකතු වූ විටය.
ඒ නිසා අද අපට ආරක්ෂා කළ යුත්තේ විනිසුරුවන්ගේ වයස් සීමාවක් නොවේ.
අපට ආරක්ෂා කළ යුත්තේ අධිකරණය දේශපාලන බලයෙන් ස්වාධීනව තීන්දු දෙන බවට ජනතාව තුළ ඇති විශ්වාසයයි.
ප්‍රශ්නය 65 ද? 67 ද? යන්න නොවේ.
ප්‍රශ්නය, විනිසුරුවරයෙකුගේ ධුර ආරක්ෂාව දේශපාලන බලය විසින් පසුව වෙනස් කළ හැකිද යන්නයි.
එම ප්‍රශ්නයට දෙන පිළිතුර, අද සිටින විනිසුරුවන්ට පමණක් නොව,
හෙට ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉදිරියේ සිටින සෑම පුරවැසියෙකුගේම අයිතිවාසිකමට බලපානු ඇත.
ජයලත්ගේ සුනිල් ගාමිණී ✍️
