භූතයා පලවා යක්ෂයා කැඳවා ගන්නා ඉරාන ජාතිකයන්.....
ඉරානයේ අධ්යාත්මික නායකයා වූ අයතුල්ලා කුමෙනිව මේ වන විට ඇමැරිකාව සහ ඊශ්රායලය එක්ව සිදු කළ ප්රහාරයකින් ඝාතනය කර ඇත. ඒ බව ඉරානය නිලවශයෙන් පිළිගෙන තිබේ.
මෙම ඝාතනය පිළිබඳව සතුටු වෙන්නන් අතර ඉරානය තුළ සිටින ඇතැම් ඉරාන ජාතිකයන් මෙන්ම ලෝකය පුරා, විශේෂයෙන් බටහිර රටවල් වල ජීවත් වෙන ඉරාන ජාතිකයන් ද සතුට පළකරමින් වීදි බැස සිටින අයුරු ජාත්යන්තර ජනමාධ්ය ඔස්සේ දකින්නට හැකි ය.
මෙසේ සතුටු වෙමින් සිටින ඉරාන ජාතිකයන් පවසන්නේ, ඉරානයේ පාලනය ඒකාධිපති නිසා ඇමරිකාවේ සහාය ලබාගෙන ඒකාධිපති බලය බිඳ දැමිය යුතු බවය. නමුත් පසුගිය 30 වසරේ තොරතුරු පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ හොත් පෙන්වන්නේ ඉරානයට වඩා ඇමරිකානු බලපෑම් ලෝක පුරා සිටින ජනතාවට විශාල හානි හා ඒකාධිපති බලයක් ලෙස ක්රියා කර ඇති බව ය.
විදේශීය යුද්ධ සහ ගෝලීය බලපෑම්...
---------------------------------
ඇෆ්ගනිස්තානයේ දී 2001 සිට 2021 දක්වා කාලය තුළ සිදු කළ ඇමරිකානු හමුදා මෙහෙයුම් නිසා ඇෆ්ගනිස්තාන් ජනතාවට විශාල පීඩනයක් සිදු විය. පශ්චාත් කම්පන ආතති තත්ත්වය (PTSD) වැනි මානසික රෝග වලින් තවමත් එම ජනතාව පීඩා විඳිති. එසේම හමුදා මෙහෙයුම් නිසා සිදු වූ විස්ථාපනය, පවුල් වෙන්වීම, ළමයින්ගේ අධ්යාපනයේ බිඳ වැටීම සහ සමාජ විනාශය අති විශාල ලෙස වැඩි විය.
ඉරාකය 2003 සිට 2011 දක්වා....
---------------------------------
ඉරාකයේ 2003 සිට 2011 දක්වා සිදු කළ ඇමරිකානු මෙහෙයුම් මඟින් රටේ සියළු ජනතාවට හානි සිදු විය. ඉරාක ජනතාවගෙන් 268,000–295,000 අතර ප්රමාණයකට දිවි අහිමි විය. බොහෝ පවුල් විස්ථාපනය වී, සමාජ සංස්ථා බිඳ වැටීම සහ මානසික හානි ඇති විය.
සිරියාව සහ යෙමනනයේ.....
-------------------------------
වෙනත් අයෙකු නියෝජනය කිරීමේ බලය ඇතිව සිදු කළ යුධ ගැටුම් වලින් ඇති කළ විනාශකාරී නාගරික මෙහෙයුම් මඟින් සිවිල් ජනතාවට මරණ, පවුල් විස්ථාපනය වීම සහ මානසික පීඩන සිදු විය.
මෙම ක්රියාකලාපය නිසා ලෝක පුරා සමාජ, ආර්ථික සහ මානසික බලපෑම් දැඩි විය.
මානසික සහ සමාජ හානි.....
-------------------------------
පශ්චාත් කම්පන ආතති තත්ත්වය හේතුවෙන් යුද්ධ පැවැති ක්ෂේත්රවල ජනතාව බොහෝ විට මානසික රෝග, භීතිය සහ සමාජ අසාර්ථකතාට ලක් විය. පදිංචි වී සිටි ස්ථාන වලින් විස්ථාපනය වීම නිසා පවුල් විභජනය සිදු විය. මිලියන ගණනක් ජනයා අවතැන් වූ අතර ළමයින්ගේ අධ්යාපනය හා සමාජ සම්බන්ධතා බිඳ වැටිණි. සමාජ විනාශය සහ ආර්ථික අර්බුදය ඇති කරමින් රැකියා අහිමිවීම්, ආර්ථික පද්ධති බිඳ වැටීම සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රියාකාරීත්වයට සීමා ඇති විය.
මේ සියල්ල ලෝක පුරා ජනතාවට බලපාන ඇමරිකානු ඒකාධිපති බලපෑම් බව රහසක් නොවේ.
ඉරානයේ බලපෑම්.........
--------------------------------
ඉරානයේ ක්රියාකාරීත්වය එක්තරා බල ප්රදේශයකට පමණක් සීමා වූවකි. ඉරානයේ බලය ප්රාදේශීය වශයෙන් සීමා විය. ප්රොක්සි ගැටුම් හා දේශීය පීඩන මඟින් ජනතාවට මානසික හානි ඇති වුවත්, එය ලෝකය පුරා සිටින ජනතාවකට සෘජු බලපෑමක් නොවීය.
ඉරාන පාලනයේ ඒකාධිපති බවට දැඩි විරෝධතා ඇති වුවත්, ඒවායේ බලපෑම් ඇති වූයේ සීමාසහිත ප්රාදේශීය පරාසයට පමණකි.
ඇමරිකානු ක්රියාකලාපය ලෝකය පුරා ඒකාධිපති බලපෑමක් ලෙස මතුව ඇති බව සැඟවිය නොහැකි සත්යයකි. එය ජාත්යන්තර වශයෙන් ජනතාවගේ ශරීරික, මානසික, සහ සමාජ සෞඛ්යයට විශාල හානි සිදු කර ඇත.
ඉරානයේ බලපෑම් ප්රාදේශීය සීමාසහිතව සිදු වුවත්, ගෝලීය පරාසයේ බලපෑම් සලකා බලන විට වඩාත්ම විශාල හානි සිදු කර ඇත්තේ ඇමරිකානු ඒකාධිපති බලය බව ඉතා පැහැදිලිය.
ප්රජාතන්ත්රවාදයට වැඩිම බරපතල හානිය සිදු කරන්නේ කවුද?.......
---------------------------------------
ඇමරිකානු මෑත ඉතිහාසය තුළ සිදු කළ
ඇෆ්ගනිස්තානයේ යුද්ධය (2001–2021),
2003 දී සිදු කළ ඉරාකය ආක්රමණය සහ ඉන් පසුව සටන, 2025 දී යෙමේන් බෝම්බ ප්රහාරය, සිරියාව තුළ නගර විනාශ කිරීමේ සටන් සහ භාරතීය සහ අනෙකුත් Proxy conflicts වලට මැදිහත්වීම් දෙස බැලූ විට ලෝකය පුරා සිටි සිවිල් ජනතාවගේ ජීවිත කොතරම් ප්රමාණයක් අහිමි වූයේ ද යන්න පැහැදිලිය.
දේශීය පාලන හා සමාජ අර්බුදය සම්බන්ධව සලකා බලන විට නම්, ඉරානය තුළ බරපතල හානි සිදු වී ඇතිවාට සැක නැත. නමුත් එය පෞද්ගලික ලෙස සහ සීමාසහිතය.
අන්තර්ජාතික ප්රතිඵල සහ විදේශීය බලපෑම් සලකා බලනවා නම්, ඇමරිකාව ප්රජාතන්ත්රවාදයට “වැඩිම බරපතල හානි” සිදු කර ඇත්තේ ඇමරිකාව බව සැලකිය යුතුය.
අයතුල්ලා කුමෙනි නමැති "ඉරාන භූතයා " පලවා හැරීමට ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් නමැති.
" ඇමරිකානු යක්ෂයා " කැඳවා ගන්නා ඉරාන ජාතිකයන්ට "තොවිලේ රඟ " දැක ගැනීමට තව ටික කාලයක් ගත කිරීමට සිදු වනු ඇත.
ජගත් බන්ධු ✍️